Чек-парақ: пәтер сатып алғаннан кейінгі 8 қадам
- 1Меншік құқығын тіркеуді аяқтаңыз. Құқық шарт қол қойылған күннен емес, тек мемлекеттік тіркеу сәтінен бастап туындайды. Тіркеу ЦОН, нотариус немесе ЭЦҚ арқылы eGov.kz арқылы жүзеге асырылады; әдетте 3 жұмыс күні, 1 күнде жеделдетілген тіркеу де бар. Тіркеу туралы хабарламаны сақтап қойыңыз - ол келесі барлық қадамдарға қажет болады.
- 2Электр энергиясына жеке шотты қайта ресімдеңіз. Алматыдағы жеткізуші - «ЭнергоСбыт» («Алатау Жарық Компаниясы» АҚ). Мұны меншік құқығы тіркелген сәттен бастап 10 жұмыс күні ішінде жасау керек; төлеушіні ауыстыру автоматты түрде жүрмейді. Өтініш, құқық белгілейтін құжаттың көшірмесі және жеке куәлік қажет; ЭЦҚ болған жағдайда - esalmaty.kz сайтында онлайн ресімдеуге болады.
- 3Сумен жабдықтау және су бұру бойынша шотты қайта рәсімдеңіз. Жеткізуші - «Алматы Су» МКК, қайта рәсімдеу тегін. Әдетте шарттың көшірмесі, жеке басын куәландыратын құжат, техникалық паспорт, тіркеу туралы хабарламаның түпнұсқасы және тіркелген тұлғалар туралы анықтама қажет болады. Онлайн қызмет те бар.
- 4Газ, жылумен жабдықтау және қоқыс шығару бойынша деректерді жаңартыңыз. Жеткізушілерде абоненттік шоттарды өз атыңызға қайта рәсімдеңіз; ортақ мүлікті күтіп ұстау және ҚТҚ шығару бойынша есептеу тәртібін ОСИ/КСК-дан нақтылаңыз.
- 5Меншік иесінің ауысқаны туралы ОСИ/КСК-ға хабарлаңыз. Сізді тізілімге енгізіп, жарналарды дұрыс есептеу үшін өтініш беріңіз; пәтер бойынша есеп айырысу жағдайы туралы анықтама сұраңыз.
- 6Тұрғылықты жері бойынша тіркелуді рәсімдеңіз. 2025 жылғы 24 қарашадан бастап тіркеу тек онлайн түрде - eGov.kz немесе eGov Mobile арқылы жасалады. ЭЦҚ және мобильді азаматтар базасында тіркелген телефон нөмірі қажет; рәсім бірнеше минутты алады.
- 7Есептегіштерді және тексеру мерзімдерін тексеріңіз. Пәтерді қабылдау күніне көрсеткіштерді тіркеп алыңыз (актіде көрсеткен дұрыс). Тексеру мерзімі өткен құрылғы жарамсыз деп саналады, және есептеу норматив бойынша жүргізіледі.
- 8Мүлік салығын төлеңіз. Өткен жылғы салық 1 қазанға дейін төленеді (2025 жыл үшін - 2026 жылғы 1 қазанға дейін). Төлем eGov.kz, Kaspi немесе банк қосымшалары арқылы жасалады.
Алдыңғы меншік иесінің қарызын қалай мұраға алмауға болады
ҚР заңнамасына сәйкес, коммуналдық қызметтерге арналған шарттар бойынша міндеттемелер пәтерге емес, оларды нақты тұтынған адамға жүктеледі. Формальды түрде жаңа меншік иесі электр энергиясы, су және газ бойынша бұрынғы иесінің қарызына жауап бермейді. Ең қиыны — объектіге тікелей байланысты ОСИ/КСК жарналары мен күрделі жөндеуге арналған қаражат мәселесі.
- Мәміле жасалғанға дейін сатушыдан барлық жеткізуші ұйымдар мен ОСИ тарапынан қарыздың жоқтығы туралы анықтама сұраңыз.
- Қабылдау-беру актісінде есептегіш көрсеткіштерін және қарыздың жоқтығын міндетті түрде тіркеңіз.
- Шоттарды өз атыңызға қайта рәсімдегеннен кейін, құқық өткен күнге нөлдік баланс көрсетілген әрбір жеке шот бойынша үзінді көшірме алыңыз.
Тұрғын үйді сақтандыру: нені ескеру керек
Қазақстанда тұрғын үйді сақтандыру әзірге ерікті түрде жүзеге асырылады. Пәтер ипотекаға сатып алынған болса, банк кепілге қойылған мүлікті сақтандыруды талап етеді, бірақ белгілі бір сақтандыру компаниясын таңуға құқылы емес. Қайталама тұрғын үй үшін титулдық сақтандыру бар - бұл мәміле дауланған жағдайда меншік құқығынан айырылу қаупінен қорғайды. Тұрғын үйді табиғи апаттардан сақтандыруды міндетті ету мәселесі қазір талқылануда, бірақ әлі күнге дейін қолданысқа енгізілмеген.
Үлескерлерге арнайы: жаңа пәтерді қабылдап алу
Пәтер үлестік құрылысқа қатысу шарты бойынша сатып алынған болса, алдымен үй пайдалануға беріледі, содан кейін құрылыс салушы үлескерге пәтерді беруге дайын екені туралы жазбаша түрде хабарлайды (әдетте жауап беру мерзімі 10-14 күнді құрайды).
- 1Пәтерді мұқият қараңыз: сантехника мен крандарды, терезелерді, желдету жүйесін, сылақты, плитканы, еден стяжкасын, электр жүйесін тексеріңіз.
- 2Анықталған барлық кемшіліктерді ақаулар актісіне енгізіңіз - құрылыс салушы оларды, әдетте, 60 күн ішінде жоюға міндетті.
- 3Қабылдау-беру актісіне қол қойып, пәтердің кілттерін алыңыз.
- 4Меншік құқығын тіркеп, жеке есепшоттарды қайта рәсімдеңіз.