Пәтерді қалай сату керек: 9 қадам
- 1Нақты бағасын бағалаңыз: krisha.kz сайтында ауданы, салынған жылы, қабат саны және ауданы бойынша ұқсас нұсқалармен салыстырыңыз; м² бағасына бағдарланыңыз, ал жылдам сату үшін медианадан 3-5% төмен баға қойыңыз.
- 2Сатуға дейінгі дайындық: артық заттарды алып тастаңыз, кішігірім кемшіліктерді жөндеңіз, жинап-тазалап, терезелерді жуыңыз - жарық пәтер қымбатырақ көрінеді.
- 3Фото мен хабарландыру: күндізгі уақытта түсірілген 10-15 сурет, тақырыбында ауданы, бөлме саны, ауданы, қабаты көрсетілсін; сипаттамасында үйдің салынған жылын, жай-күйін, не қалатынын және сатудың тазалығын адал көрсетіңіз.
- 4Көрсетулер мен келіссөздер: оларды күндізгі жарық кезіне белгілеңіз, құжаттардың көшірмелерін қолыңызда дайын ұстаңыз, аздап жеңілдікке орын қалдырыңыз.
- 5Сатушының құжаттарын жинаңыз (төмендегі блокты қараңыз).
- 6Ниетіңізді жазбаша түрде бекітіңіз - сомасы, мерзімі және қайтару шарттары көрсетілген кепілдік ақы немесе аванс.
- 7Сату-сатып алу шартын нотариуста ресімдеңіз.
- 8Қауіпсіз есеп айырысуды жүргізіңіз (аккредитив, банк ұяшығы немесе нотариус депозиті).
- 9Ақшаның түскені расталғаннан кейін пәтер мен кілтті акт бойынша табыстаңыз.
Сатушының құжаттары
- Жеке куәліктің түпнұсқасы (мерзімі өтпеген).
- Құқық белгілейтін құжат - сату-сатып алу, сыйға тарту, айырбастау, жекешелендіру шарты, мұрагерлік туралы куәлік немесе сот шешімі.
- Жаңа үлгідегі техникалық паспорт.
- Тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) туралы анықтама - egov.kz сайтында ЭЦҚ арқылы онлайн алынады.
- Тұрғын үй некеде тұрған кезде сатып алынған болса, жұбайының (зайыбының) сатуға келісімі.
- Кәмелетке толмаған меншік иелері болған жағдайда қамқоршылық органының рұқсаты.
Нотариуста шарт жасау және оған байланысты шығыстар
- Нотариустық тариф (2026 жылғы АЕК = 4 325 теңге): жеке тұлғалар арасында (туыс емес) - 12 АЕК (51 900 теңге); жақын туыстар арасында - 7 АЕК (30 275 теңге); заңды тұлға қатысуымен - 17 АЕК (73 525 теңге).
- Құқықты тіркегені үшін мемлекеттік бажы - 1 304 теңге.
- Тарифті кім төлейтіні тараптардың келісімі бойынша анықталады (көбіне тең бөлінеді).
Куәландырудан кейін нотариус шартты құқық ауысуын кадастрда тіркеу үшін өзі электрондық тіркеуге жібереді.
Қауіпсіз есеп айырысу
- Банктік аккредитив - меншік құқығының ауысуы тіркелгеннен кейін сатушыға ақша аударылады.
- Банктік ұяшық (сейфинг) - сатып алушы қолма-қол ақшаны салады, сатушы тіркеуден кейін алады.
- Нотариус депозиті - ақша нотариуста сақталады және шарт талаптарына сәйкес беріледі.
Тіркеуге дейін «қолма-қол» есеп айырысудан және тексерілмеген шоттарға ақша аударудан аулақ болыңыз.
Сатудан алынатын салық - қысқаша
Егер пәтерге бір жылдан аз уақыт иелік етіп, оны сатып алған бағаңыздан қымбатқа сатсаңыз, құн өсімінен 10% мөлшерінде ЖТС ұсталады. Бір жылдан астам иелік еткен жағдайда құн өсіміне салық салынбайды. Есептеу мен декларациялау туралы толығырақ «2026 жылы пәтер сатудан алынатын салық» атты жеке мақаламызда.
Сатушының жиі жіберетін қателері
- «Сақтандыру үшін» деп бағаны әдейі көтеріп қою - хабарландыру ескіріп, қаралымын жоғалтады.
- Күңгірт, бұлдыр фотосуреттер мен қысқаша сипаттама.
- Құжаттар толық жиналмай жарнаманы бастау - мәміле нотариуста бұзылып қалады.
- Ақша қолға тимей тұрып кілтті немесе пәтерді табыстап қою.
- Жазбаша келісімсіз ауызша берілген кепіл ақы.